Get Rythm- Johnny Cash (1958)

Lagun artean kantari (titibero- Anje Duhalde+Oier Aranzabal)

JAMAIKAR ARIMA

Toots and The Maytals taldeak ska-soul doinuz beterik utzi du Bilboko Kafe Antzokia

Eragin izugarria izan du talde jamaikarrak Euskal Herriko panorama musikalean. Askok ez dakiten arren, 80.hamarkadako punk mugimenduari hegoak eman zizkion taldeetariko bat da Toots and The Maytals. Begiratu besterik ez da egin behar bertan erein zuten hazia: Kortatu taldeak ezagun egin zuen “Sarri sarri” kantuaren bertsio originala, The Maytals taldeak konposatu zuen, eta Fermin Muguruzak Brigadistak diskoan sartu zuen “54-46” kantua aldiz, haien kantu ezagunenetarikotzat hartu daiteke.

Agian horregatik dago “Jardines de alvia” bezala ezaguna den plaza gazte kaxkamotzez beteta. Erromantiko itxurarekin, egun batez Piperrak eta R.I.P alde batera utzita, aitona Toots Hibberts-en istorioak entzutera doaz Kafe Antzokira. Koadrodun alkondarak eta tiranteak, bakero hertsiak eta Dr. Marteens botak. Badira baita ere, antzoki atarira hurbildu ahala, rasta potolodun emakume eta gizonak, pare bat korbatadun eta urduri aurpegia duen gazte bat neska noiz etorriko. Sarrerak balio zituen 18 euroak ez dute mitoa bera bota. Ez eta ere denon ahotan dagoen krisiak, halako iluntzeek ahazteko balio dute.

Jada ate beltzak igarota, marihuana usainak hartu du guztia. Irriparreak eta giro ona, eta eszenatokia instrumentuz beteta, gero datorrenaren abisu izan nahi balu legez. Guztia ez da bete, lekurik bada dantzarako. Eskuetan hiru euroko kaña darama lehenengo filara doan mutilak, momentu batez joana zaio irria. Zain da jendetza.

Halako batean, jendea aztoratzen hasia denean, han non atera diren taldeko kideak biraren nekea aurpegian dutelarik. Toots falta da ordea. Guztiak arraza beltzeko jamaikarrak; gitarristetako bat gaztea, gainerako musikariak zaharrak. Urteetako esperientzia azaleko orbanetan tatuatua dute. Haiekin igo da aurkezlea ere: “Basque Country!! Toots and The Maytals!”

Guns of Navarone pieza skatalitikoarekin hasi dute gaua. Baina Toots Hibberts falta da. Jendea saltoka zerbeza ezin zutik mantendu. Irriparreak, marihuana… baina Toots Hibberts ez da eszenatokira igo oraindik. Espektazioa nabari da salto eta salto artean, aurreko emakume rastafariak harridura keinua egin du, “Y Toots que? No sale?”
Esaldia amaitzerako, txaleko koloretsu bat soinean eta toaila lepoan, atera da kantari ezaguna. Oihuek ixilarazi dute musika une batez; kaxkamotzak aztoratu dira, ez, Athletikek ez du golik sartu. Lehenengo kantua amaitzerako 18 euroak txiki geratu direla dirudi.

Pressure drop aukeratu dute bigarren kantutzat, hasiera indartsua. Batek baino gehiagok oroitu du Joxe Ripiau taldearen “Presaka” bertsioa. Bati baino gehiagori jarri zaio oilo ipurdia; batez ere, Toots lehenengo filako jendeari eskua ematen hasi zaionean, “We love you!” dioen bitartean. Hori da hori jarioa, hori ahotsa. Nabari zaio bere gaztaroa, May Pen herri jamaikarreko eliza ebangelistan, igaro zuela gospel koro batean kantari.

Errepertorio osoa bota dute bilbotarrentzat: Monkey man, Country Roads, Bam Bam… Jada badirudi nekea joana zaiela jotzearen jotzez. Azken kantu gisa utzi dute “54-46”, euskaldunok aski ezaguna duguna Fermin Muguruzari esker. Kontzertuak berdindu du aniztasuna, batera dantzan aritu dira rastafariak, kaxkamotzak, bikote maiteminduak eta korbatadunak. Maitatzen erakutsi digu Toots Hibberts aitonak. Agerian utzi du euskaldunon jamaikar arima.

Kafe Antzokian Toots and the maytals

Euskal Herriko panorama musikalean sekulako eragina izan duen taldea duzue hau.  Jatorrizko izena The Maytals zuten eta jamaikan jaio zen reggae/ska musikaren erreferente bezala ezagutzen ditugu.

Taldeko burua; Toots Hibbert,  1945. urtean My Pen Clarendonen jaio zen , Jamaikan.  Eliza batean gospel musika kantatzen hezi zen  eta 1961.urtean Kingston hiriburura joan zen bizitzera. Bertan ezagutu zituen Henry Gordon eta Nathaniel McArthy, eta hor sortu zen The Maytals hirukotea.

Munduan erreferente eta eredu izan den talde honek Bilboko Kafe antzokian joko du Maiatzaren 5ean 21:00etan. Euskaldunontzat interesgarria litzateke joatea, euskal musikaren bilakaera hobe ulertzeko, eta noski dantza eginaz izerdi pixkat botatzeko ere.

Sarri sarri ala chatty chatty?

Jamiroquai- Travelling with out moving

Tom Waits- ‘Orphans; brawlers, bawlers & bastards’

Tom Waits ez da neurriari erreparatzen dioten horietakoa. Bat-batean, hiru disko ekarri dizkigu. Guztira, 56 abesti. 30 bakarrik dira berriak, eta haien artean zenbait edizio arraroetan aurki daitezke, baina Tom Waitsen argitarapen berria ospatzeko modukoa da. Denbora beharko du entzuleak hiru diskoek dakarten guztia bereganatzeko. Primeran inbertitutako denbora.

Artistaren alderdi guztiak azaldu dira bilduma honetan: 1973an piano balada garratzak kantatzen zituena, Downtown train edo Hold on bezalako kantuak egiteko gauza dena, eta baita esperimentu zalea ere, Swordfishtrombones bezalako diskoetan ezagutu genuena. Abeslariak hiru zatitan banatu du lan hau, izenburu orokorra Umezurtzak; gatazka zaleak, oihulariak eta sasikumeak jarriz.

Lehendabizikoa, Brawlers, denetan errazena da. Bertan Tom Waitsen blues-rock alderdia dugu, Heartattack and vine diskoaren estiloan. Lan horretan T-Bonne Burnett, Howlin’ Wolf eta abarren arnasa senti daiteke. Testuei dagokienez, bluesak ohiko dituen elementuak erabilita (damua, patua, errua…), Tom Waits sinesgarri azaltzen da Low down eta Putting on the dog kantuetan, besteak beste.

Bawlers-en tabernako piano abeslari zurruteroa dugu. Gitarra desagertu da eta bateria kolpe haiek eskuila igurtziak bihurtu dira, abeslariaren tonua ere aldatuz. Hemen November eta Innocent when you dream bezalako kantuetako Tom Waits da erreferentzia. Long way home, esate baterako, bere kantu handienen tamainakoa da. Bestalde, Little drop of poison ederra dugu, tangoaren moduko erritmoan abiatuta.

Hirugarren diskoak, Bastards-ek, kaliforniarraren alderdi zailena jaso du, askatasun osoz esperimentazioan hasten den Tom Waits hura, baita spoken-word zatiak ere, musikarik gabekoak. What makes mankind alive delakoak zabaltzen du, akordeoia eta mandolina azpitik, Tom Waits Cabaret filmeko aurkezlea balitz bezala kantatzen, behar baino gehiago edan duen gau batean ikuskizuna iragartzen. Disko honetan Book Of Moses edo King Kong nabarmenduko nituzke. Azken horrek Tom Waitsen ahotsa du ia elementu bakarra, bere ohiko arnasak eta kakofoniak tartean. Hiru disko dira eta bakoitzak bere ukitua dauka, baina hirurek jaso dute azken mendeko artista handienetako baten esentzia.

Al Kooper, garai zaharrak berri- Gazteszena

Lagun handi bat pare bat asterako Ingalaterratik datorrenean, eta honek nik haina musika gustuko duenean egiten diren planetako batean ezagutu nuen musikari hau zuzenean. Egiako Gasteszena aretoan hain zuzen.

Izugarrizko banda ekarri zuen; haizeak(tronpeta eta saxoa), gitarra elektrikoa, baxua, bateria eta berau hammond organoan eta teklatuan. Izugarrizko banda diot, zein baino zein hobea zelako… eta guztiak batera zuten potentzia izugarria zelako. Izugarrizko kontrola instrumentuengan, izugarrizko feeling-a. Rock&Roll eta R&B zaharra inoiz baino indartsuago.

Zeren gaur egun izugarri saltzen da makro kontzertuaren formatua Euskal Herrian, Rolling Stones-ak direla… Baina izugarri eskertzen da horrelako emanaldi intimo bat eskeintzea musika zaharraren zaleei, emanaldi bat, non, musikari bikainak, aretoaren akustika ezin hobeak zein guztiaren hurbiltasunak justifikatzen duen 15 euro ordaindu izana.

Ondo ordaindutako 15 euro Al Kooper Ipar Amerikarra lanean ikusteko. Musikari zaharra; Bob Dylan, Mike Bloomfield eta Gary Lewis bezalako musikariekin aritua besteen artean. Bandaren musikak Kooperren ahots ahula estaltzen zuen, bigarren plano batean utziaz, baina garbi dago Al kooper ezaguna bada, konpositore eta teklista izanagatik dela, eta hori argi utzi zuen.

“Earki” pasa genuen ilunabarra Egia alde hortan, nahiz eta aparkatzeko zenbait arazo eduki… nola nabari den uda hurbiltzen ari dela.

sarean: http://www.alkooper.com

Karelean- (Zarauzko gaztelekuan)—–lurrak eta zeruak elkar ukitzen duten lekuan…

Lurrak eta zeruak elkar ukitzen duten leku hori… kitar soinu bortzitzez, ahots doinu izugarriez, trumoi hots dirudien baxu gogorraz, bateriaren kaja kolpeaz eta trikiaren melodiaz bete zuten gaztelekuko areto ttikia. Pena da lekua. Aukeran akustika hobeagoa duen leku bat nahiago karelean osotasunean, oparo entzuteko. Baina ez badago, ez dago eta… ezin asko egin.

Hala ere, izugarri gozatu genuen kontzertuaz. Indarra transmititzen duen talde honek, momentu batzuetan Itoiz gogorarazten zidan, beste batzuetan aldiz Lisabö, eta besteetan… besteetan Sorkun. KOnklusio xinple batera iritsi nintzen: Karelean soinua da.

Hiru euro gustura laga nituen talde hau ikusteko, entzuteko eta kontzerturen batera joatera animatzen zaituztet.

http://myspace.com/karelean

Ruth Theodore- Worm food

Ez dut kritika txarrik topatu Londreseko neska gazte honen musikaren inguruan, ez baitu merezi ziurrenik. Klasikoa eta apurtzailea da aldi berean, zaharra eta modernoa… nola esan… Doino akustiko bortitzak kitarraren sokak apurtzear balitu bezala, biolontxelo baten laguntzapean, akordeoi ikutu batzuekin edo ahotsarekin bat soil-soil. Tinpanoek eskertzen dituzten doinuak hauek.

Azpimarratu Ruth Theodorren ahots indartsua; energiaz betea, ondo erabiltzen dakiena, intentsitatea jaitsiz eta igoz.

Jamendo.com, musika librearen web-orrian aurkitu dudan autore onena duda izpirik gabe. Ruth Theodore kantautore anglosaxoiak atera du bere lehen albuma Worm food eta interneten eskura daiteke bere osotasunean, doan.

Albuma deskargatu: http://www.jamendo.com/es/artist/Ruth_Theodore

http://www.ruththeodore.com/

http://myspace.com/ruththeodore

Lisabö- Ezlekuak Pasaia Antxoko kultur etxean

2008ko Apirilak 19, Pasaia antxoko kultur etxean

Musika gustuko dut. Musika, eta honek ematen digun guztia. Melodia eta letra, zein atmosferaren arteko nahasketa horrek barrenak kilikan ipintzen dizkizu eta gero ezin duzu ihes egin. Harrapatuta geratzen zara, nota arteko mundu hipotetiko batean galdurik. Transmisio hori magikoa da… magia egin dezake musikak… musikak ezagutzen gaitu, gutaz dena dakiela esan daiteke. Eta aldi berean ez dakiela ezertxoere.

Gaurkoan Lisabo entzun ahal izan dut zuzenean Pasaia Antxoko kultur etxean.

Borroka batean sartu naizela iruditu zait, jipoitua atera naiz kultur etxe txikitik. Ostikadaka txikitu naute talde irundarraren kitar kolpe melodiko zorrotz eta kaja kolpeek… zulatutako platu edo antzeko hark… ahots kaotikoak… Trumoi bat bezala da kantu bakoitza, kantuan dakien trumoi bat… harrigarria benetan.

Apurtutako musika doinuak dira, barrenak mugiarazten dizkizuten zarata armonikoak.

Harrituta geratu naiz benetan. Ez nuen hainbeste indar espero… bataila galdu dut.

Ezagutzen ez nuen musikaren aurpegi bat ezagutu dut, eta pozik nago. Musikak ajea duenean erakusten duen aurpegia edo kasketa on bat harrapatu ondorenekoa… edo… edo melankonia hutsez egindako irriparre gaiztoa.

Ilargi beteko gau batean izan da hau guztia; ilargi betez, galtzada baten zehar joanda, bost euro ordainduta eta zorte apur batekin lortutako sari bat. Lehen aldiz, gustora jaso dudan jipoia. Goizeroko kafesnean itotzea bezalakoa…

Lisabö.